محاسبهٔ اضافهکاری در سال ۱۴۰۵ — فرمول، نرخ و مثال
اضافهکاری پرتکرارترین خطای محاسبهٔ حقوق در ایران است، و تقریباً همیشه ریشه در یک عدد دارد: مزد ساعتی. اگر مزد ساعتی را اشتباه بگیرید، هر چه بعد از آن بیاید هم اشتباه است.
مزد ساعتی چگونه به دست میآید؟
طبق ماده ۵۱ قانون کار، ساعت کار عادی ۴۴ ساعت در هفته است که به ۷ ساعت و ۲۰ دقیقه در روز ترجمه میشود — یعنی ۷٫۳۳ ساعت.
بنابراین: مزد ساعتی = (مزد ماهانه ÷ ۳۰) ÷ ۷٫۳۳
اشتباه رایج این است که مزد ماهانه را بر ۱۹۲ یا ۲۲۰ تقسیم کنند. هر دو نادرست است و نتیجهاش کمپرداختی به کارگر و ریسک شکایت است.
ضریبهای قانونی
اضافهکاری — ماده ۵۹: مزد ساعتی × ۱٫۴ (چهل درصد فوقالعاده).
شبکاری — ماده ۵۸: برای کار بین ۲۲ تا ۶ بامداد، ۳۵ درصد فوقالعاده بر مزد ساعتی عادی.
جمعهکاری — ماده ۶۲ تبصره ۱: ۴۰ درصد اضافه بر مزد.
توجه کنید که شبکاری یک فوقالعاده است، نه ضریب کل؛ یعنی ۰٫۳۵ به مزد اضافه میشود، نه اینکه در ۱٫۳۵ ضرب شود و جای اضافهکاری را بگیرد.
یک مثال کامل
فرض کنید مزد ماهانهٔ کارگری ۳۰٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان است و در یک ماه ۱۰ ساعت اضافهکاری و ۸ ساعت شبکاری داشته است.
مزد روزانه = ۳۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ÷ ۳۰ = ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان. مزد ساعتی = ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ ÷ ۷٫۳۳ = ۱۳۶٬۴۲۵ تومان.
اضافهکاری = ۱۰ × ۱۳۶٬۴۲۵ × ۱٫۴ = ۱٬۹۰۹٬۹۵۰ تومان. شبکاری = ۸ × ۱۳۶٬۴۲۵ × ۰٫۳۵ = ۳۸۱٬۹۹۰ تومان.
جمع فوقالعادهها = ۲٬۲۹۱٬۹۴۰ تومان.
سقف اضافهکاری
ماده ۵۹ ارجاع اضافهکاری را منوط به موافقت کارگر و حداکثر ۴ ساعت در روز میداند (مگر در موارد استثنایی ماده ۶۰).
ثبت این موافقت اهمیت دارد: در بازرسی، نبودِ مستند موافقت کارگر همانقدر مسئلهساز است که پرداختنکردن فوقالعاده.
همین را حساب کنید
محاسبهٔ آنلاین و رایگان اضافهکاری، شبکاری، جمعهکاری و کار در تعطیل رسمی مطابق قانون کار ایران — با نمایش کامل فرمول.
محاسبهٔ اضافهکاری، شبکاری و جمعهکاری